Een cursist rondt je cursus af, geeft een mooie review, en drie maanden later weet diegene nog maar half wat er is behandeld. Herkenbaar? Dat is niet omdat je cursus slecht is. Het is gewoon hoe het menselijk geheugen werkt, en het raakt precies de waarde die cursisten en jouw bedrijf eraan ontlenen.
Wat de vergeetcurve van Ebbinghaus laat zien
In 1885 ontdekte de Duitse psycholoog Hermann Ebbinghaus iets dat nog steeds klopt: zonder herhaling vergeten mensen nieuwe informatie razendsnel. Onderzoek wijst uit dat we ongeveer de helft van wat we leren al binnen een uur vergeten, en zo'n 70 procent binnen 24 uur.[1] Daarna vlakt de curve wat af, maar de schade is dan al gedaan.
Voor een cursus die je met veel zorg hebt gebouwd, is dat een ongemakkelijke waarheid. Cursisten klikken door je modules, halen hun certificaat, en de kennis lekt daarna gestaag weg. Niet omdat ze niet hebben opgelet, maar omdat eenmalig leren simpelweg niet beklijft.
Waarom dit een zakelijk probleem is, niet alleen een didactisch
Als trainer of opleidingsinstituut verkoop je niet alleen toegang tot lesmateriaal. Je verkoopt resultaat: cursisten die iets kunnen wat ze voorheen niet konden. Als die kennis binnen een maand wegzakt, voelt dat voor de cursist als een mindere investering, ook al was de cursus op zich goed. Dat kost je terugkerende klanten, verlengingen van abonnementen en de mond-tot-mondreclame die voor de meeste zelfstandige trainers de belangrijkste aanwasbron is.
Kennisbehoud is dus geen aardig extraatje. Het is direct verbonden aan de waarde die mensen aan je cursus toekennen, lang na het laatste college.
Spaced repetition: herhalen op het juiste moment
De tegenmaatregel heet spaced repetition, of gespreide herhaling. In plaats van alles in één keer te leren, krijgt de cursist op vaste, oplopende momenten een korte herhaling: bijvoorbeeld na 1 dag, 3 dagen, 7 dagen en 30 dagen. Elke herhaling dwingt het brein om informatie actief op te halen, en dat ophalen is precies wat het geheugen versterkt.
Dit is geen vage theorie. Een platform dat dit toepaste op meer dan 50.000 lerenden zag de kennisretentie na 30 dagen stijgen van 23 naar 68 procent, simpelweg door een herhaalschema toe te voegen aan bestaande content.[2] Spaced repetition alleen al verbetert retentie met ongeveer 200 procent ten opzichte van eenmalig leren.
De makke van pure herhaling, en hoe je die oplost
Hier wringt iets: gespreide herhaling werkt geheugentechnisch uitstekend, maar is voor de meeste mensen ronduit saai. Vraag een cursist om vier keer terug te komen voor een herhaling, en de animo zakt snel. Programma's die puur op herhaling draaien, houden doorgaans maar 15 tot 20 procent van de deelnemers vast.[2]
De oplossing is niet om de herhaling te laten vallen, maar om hem aantrekkelijker te maken. Een kleine beloning bij een geslaagde herhaling, een korte voortgangsbalk richting "beheerst", of een simpele streak ("3 dagen op rij geoefend") werkt al. In het eerder genoemde onderzoek steeg de voltooiing van herhaalsessies van 18 naar 72 procent zodra er zo'n lichte spelvorm bovenop het herhaalschema kwam, en de retentie verbeterde daardoor verder naar zo'n 300 procent ten opzichte van klassiek leren.[2]
Let op: pure gamification zonder herhaling werkt veel minder goed voor retentie. Onderzoek van de University of Colorado liet zien dat gamification de betrokkenheid met 60 procent verhoogde, maar de kennisretentie maar met 9 procent.[2] Het zijn dus geen vervangers van elkaar: herhaling zorgt voor het beklijven, een vleugje spel zorgt dat mensen daadwerkelijk terugkomen.
Een herhaalschema dat je morgen kunt invoeren
Je hebt geen nieuw platform nodig om hiermee te starten. Een eenvoudig schema ziet er zo uit:
- Dag 1: een korte recap-quiz van 5 minuten over de net afgeronde module
- Dag 7: nog een korte toets, dit keer met iets moeilijkere vragen
- Dag 30: een laatste check, gekoppeld aan een praktijkvraag of casus
Houd elke herhaling kort, vijf tot maximaal tien minuten. Vraag actieve toepassing, laat iemand iets uitleggen of een situatie oplossen, in plaats van enkel herlezen. Passief content terugkijken werkt veel minder goed dan iets actief proberen op te halen uit het geheugen.
Drie manieren om dit te bouwen zonder ontwikkelaar
- E-maildrip. De meeste cursusplatformen en e-mailtools kunnen automatisch een mail versturen op dag 1, 7 en 30 na afronding van een module, met een link naar een korte herhaaltoets.
- Ingebouwde herhaaltoetsen. Veel LMS'en laten je toetsen plannen die pas beschikbaar komen na een bepaald aantal dagen. Zet die data één keer vast bij het inrichten van je cursus, dan loopt het daarna automatisch.
- WhatsApp- of pushherinnering. Voor cursisten die hun mail toch niet openen werkt een kort, persoonlijk berichtje vaak beter. Houd de toon losjes: "Nog twee minuutjes voor je geheugen?" werkt beter dan een formele herinnering.
Bouw niet alles in één keer. Begin met één belangrijke module, het onderdeel waarvan je weet dat cursisten het meest gebruiken in de praktijk, en voeg pas daarna herhaling toe aan de rest van je cursus.
Begin klein
Je hoeft niet je hele cursus te herbouwen. Kies één module, zet er een eenvoudig schema van dag 1, dag 7 en dag 30 op, en meet na een maand hoeveel cursisten de herhaaltoets nog goed maken. Die ene meting zegt je meer over de waarde van je cursus dan elk voltooiingspercentage. Voltooien is tenslotte niet hetzelfde als onthouden.
---
Bronnen
- LearnUpon, "5 Ways to Challenge the Forgetting Curve" - https://www.learnupon.com/blog/ebbinghaus-forgetting-curve
- eLearning Industry, "The Learning Retention Formula" - https://elearningindustry.com/the-learning-retention-formula